22:29 ICT Thứ ba, 21/08/2018 KẾ HOẠCH NĂM HỌC 2016-2017 | Trường Tiểu học Đức Bồng: Hiệu quả từ phương pháp dạy học VNEN | QUY CHẾ | KÊ HOẠCH NĂM HỌC 2015-2016 | Trường Tiểu học Đức Bồng tổ chức Hội thi “Chúng em kể chuyện Bác Hồ” | Lịch công tác tháng 3 năm 2015 | Điều lệ Trường tiểu học | Thông tư 28 về chế dộ làm việc đối với giáo viên | Hướng dẫn nhiệm vụ năm học của sở giáo dục | Tin mới nhận: Bộ GD-ĐT chấn chỉnh việc giáo viên sử dụng nhiều sổ sách | 

HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN

THỐNG KÊ TRUY CẬP

Đang truy cậpĐang truy cập : 4


Hôm nayHôm nay : 87

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 2205

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 340766

LIÊN KẾT NHANH WEBSITE

Trang nhất » Tin Tức » Tài nguyên

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN LICH SỬ LỚP 5

Thứ hai - 16/12/2013 09:55
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN LICH SỬ LỚP 5

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN LICH SỬ LỚP 5

• ĐẶT VẤN ĐỀ Đất nước Việt Nam gắn liền với bốn ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước của cha ông ta. Từ thời Hùng Vương, An Dương Vương, Bà Trưng, Bà Triệu cho đến thời kì Mai Thúc Loan, Khúc Thừa Dụ, Ngô Quyền, Tiền Lê, Nhà Lí, Nhà Trần, Vua Lê Chúa Trịnh, .. ..
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN LICH SỬ LỚP 5
·                    ĐẶT VẤN ĐỀ
        Đất nước Việt Nam gắn liền với bốn ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước của cha ông ta. Từ thời Hùng Vương, An Dương Vương, Bà Trưng, Bà Triệu cho đến thời kì Mai Thúc Loan, Khúc Thừa Dụ, Ngô Quyền, Tiền Lê, Nhà Lí, Nhà Trần, Vua Lê Chúa Trịnh, .. ..Rồi đến thời kì Thực dân Pháp đô hộ, chiến tranh chống Đế quốc Mĩ xâm lược, xây dựng nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Mỗi một triều đại gắn liền với một mốc son lịch sử chói lọi. Cha ông chúng ta đã đổ biết bao nhiêu là xương máu, biết bao nhiêu người con của quê hương, của dân tộc đã hi sinh toàn bộ hay một phần cơ thể của mình; họ đã  đấu tranh bền bỉ hàng ngàn năm để dành độc lập tự do cho dân tộc, cho thế hệ chúng ta ngày nay được sống trong hòa bình, ấm no hạnh phúc. Ngày nay, thế hệ con cháu chúng ta phải biết gìn giữ và phát huy hết vai trò trách nhiệm của mình trong việc xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa ngày càng khang trang hơn, to đẹp hơn. Để biết được điều đó, các em phải biết cha ông chúng ta , biết bao thế hệ đã ngã xuống cho sự tự do độc lập đó. Muốn biết được điều đó thì các em phải biết lịch sử nước nhà, phải biết tìm hiểu,  yêu thích, nghiên cứu, học tập  môn lịch sử, phải biết được lịch sử nước ta như thế nào? Như Bác Hồ đã nói: “ Dân ta phải biết sử ta” Để dân ta biết được lịch sử nước ta, thì ngay từ khi còn bé, khi còn cắp sách tới trường thì các em đã được học, phải học, thích học môn lịch sử.
  Ngay từ lớp 4 các em đã bắt đầu được học môn lịch sử riêng biệt từ thời kì dựng nước đến thời kì đầu của Thực dân Pháp xâm lược (1858). Lên lớp 5 lại được tiếp tục học từ thời kì đầu của Thực dân Pháp xâm lược (1858) đến xây dựng Nhà nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Làm thế nào để các em học tốt môn lịch sử trong cả chặng đường lịch sử dài như vậy? Các phương pháp dạy các loại bài, dạng bài ra sao? ViÖc sö dông vµ khai th¸c ®å dïng d¹y nh­ thÕ nµo ®Ó cã hiÖu qu¶? Vv… Trong lúc sự chuyển tiếp của các chặng đường lịch sử rất xa nhau, các em chỉ học các sự kiện tiêu biểu, các nhân vật lịch sử tiªu biểu nhÊt trong giai ®o¹n ®ã. Trong lóc ®ầu óc cña häc sinh tiểu học còn non nớt, nhận thức lí tính chưa nhiều. Đó chính là trăn trở của bản thân tôi trong mấy năm dạy học khối 5. Chính vì điều đó mà tôi quyết định chọn đề tài:
“ MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN LICH SỬ LỚP 5” làm đề tài nghiên cứu của mình để nhằm giúp bản thân tìm tòi, suy nghĩ, đúc rút kinh nghiệm thực tiễn để dạy học môn lịch sử khối 5 ngày càng tốt hơn đồng thời cũng muốn chia sẻ vốn kinh nghiệm nho nhỏ của mình cho đồng nghiệp trong quá trình dạy học nói chung, dạy học môn lịch sử  khối  5 nói riêng.
1. Cơ sở lí luận:
Môn lịch sử là một môn học khô khan, thuộc vào loại khó học, khó nhớ, nhất là các mốc lịch sử, các sự kiện lịch sử, thời gian xảy ra sự kiện đó, địa điểm có các mốc lịch sử, các sự kiện lịch sử. Bên cạnh đó còn có các nhân vật nổi tiếng nhất trong các thời kì đó. Các công lao của họ đã đóng góp như thế nào vào sự kiện đó? ( họ đã làm gì, làm như thế nào?) Gần đây nhất chúng ta cũng biết trên các thông tin đại chúng,(trên các báo, trên truyền hình, mạng Intonet. Ra- đi- ô…) đều đưa tin thống kê điểm thi vào các trường Đại học, Cao đẳng môn lịch sử quá thấp so với các môn khác (Có hàng trăm bài bị điểm 0 ; 0,5; trong một trường) Thậm chí nhiều em còn nhầm lẫn giữa các nhân vật lịch sử gắn với thời gian của các sự kiện lịch sử đó. Không nắm được thời Tiền Lê, Hậu Lê, sự khác biệt giữa nhà Nguyễn (dòng họ Nguyễn Kim)  với Nguyễn Huệ Quang Trung ( Anh hùng áo vải Tây Sơn). Mối hiềm khích trong anh em ruột thịt họ Trần (Trần Liễu với Trần Cảnh) mà sau này có Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn đã bỏ qua chuyện này để cùng vua Trần ba lần đánh bại quân xam lược Mông – Nguyên, ...  vv…Có phải chăng khi dạy và học môn lịch sử ở bậc tiểu học, giáo viên và học sinh đã xem nhẹ môn học này? Đã bỏ qua nó như không có  trong chương trình giáo dục, hoặc có học thì cũng học qua loa đại khái cho gọi là đã có học mà thôi ? Hoặc kĩ năng dạy học môn lịch sử của giáo viên chưa thu hút được sự học của học sinh, giờ học nhàm chán, không phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh để học sinh tiếp thu một cách bị động nên học xong bài sau đã quên mất bài trước? …
 2. Cơ sở thực tiễn:  Trong quá trình nhiều năm dạy học tôi thấy:  Đối với bậc học tiểu học (TH) thì một số giáo viên còn xem nhẹ môn lịch sử hay có quan điểm gọi là môn “phụ”, còn có suy nghĩ: Học sinh TH chỉ cần học Toán giỏi, Tiếng việt giỏi là được. Các môn khác trong đó có môn Lịch sử lớn lên các lớp trên học cũng được chưa muộn (Thực tế môn lịch sử khi lên các lớp THCS và THPT cũng có phần học lại các giai đoạn lịch sử tiểu học đã học. Có điều học sâu hơn, kĩ hơn) nếu bây giờ có học kĩ thì các em cũng sẽ quên vì nhiều lí do khác nhau như: Trí nhớ của cá em còn non, tư duy đang độ phát triển mạnh, nhận thức lí tính chưa nhiều, chủ yếu nhận thức thông qua sự vật hiện tượng, các em dễ quên  vì học nhiều môn  …. Lịch sử là môn học mang tính chất xã hội nhưng cũng có phần khoa học trong đó, môn ghi lại các sự kiện, nguyên nhân, nhân vật một cách đầy đủ chính xác.Chính xác đến giờ,  phút ngày tháng năm như: Sự kiện chiến thắng Điện Biên Phủ, Tiến vào Dinh Độc Lập, Sấm sét đêm giao thừa, .. .Bên cạnh đó đa số phụ huynh ít quan tâm đến việc kèm con mình học lịch sử hay đầu tư các tài liệu liên quan đến môn này.Thậm chí có nhiều phụ huynh chỉ hỏi con toán thầy chấm không? được bao nhiêu điểm?  Nếu con mà nói được điểm 10 môn khác thì coi như không biết. Về nhà nhiều gia đình không cho con học các môn ít tiết trong đó có môn Lịch sử  mà chỉ học Toán và Tiếng việt.
          Đối với học sinh tiểu học, nhận thức chủ yếu thông qua con đường trực quan cụ thể rồi mới đến tư duy trừu tượng. Môn lịch sử là môn học không thể đi từ trực quan cụ thể mà phải nhận thức vấn đề từ tư duy trừu tượng. Tuy nhiên, đối với học sinh lớp 5 tư duy các em đã thoát khỏi tư duy trực quan, cụ thể mang tính hình thức, quá trình nhận thức của các em đã mang tính trừu tượng hóa, khái quát hóa. Do sự phát triển của quá trình nhận thức, do ảnh hưởng của các hoạt động, đặc biệt là hoạt động học mà tư duy của các em đã có sự thay đổi về chất. Hoạt động tư duy mang tính tích cực, độc lập, sáng tạo. Các em có khả năng lí luận, tổng hợp, phân tích, xâu chuỗi, liên hệ,… các sự kiện với nhau. Nhưng trong quá trình nhận thức một số em do trí tuệ phát triển chậm, do các yếu tố như di truyền, chưa chú ý, môn học giáo viên chưa gây được hướng thú nên các em nắm bài học một cách chưa chắc chắn, các em thường kết luận sự việc, sự kiện một cách theo cảm nhận của mình hoặc theo bạn nói sao mình nói vậy, làm bài tập theo bạn. Đối với học sinh khá giỏi thì biết nắm bài một cách tương đối có hệ thống
Trong mấy năm dạy học khối 5, bản thân tôi đã gặp rất nhiều học sinh rất khó khăn trong việc học môn lịch sử. Sau khi học xong một bài hay một giai đoạn lịch sử các em không nắm được gì mấy, một số các em chỉ thuộc phần ghi nhớ trong sách giáo khoa một cách máy móc. Chỉ được 1-2 em nắm được bài sâu, biết xâu chuỗi sự kiện lịch sử, nhân vật lịch sử, nguyên nhân, diễn biến hay kết quả, biết liên kết kiến thức bài trước với bài sau ... của sự việc, cuộc kháng chiến, chiến dịch.
Thông thường học sinh không nắm được.
- Nhân vật lịch sử đó thuộc thời kì lịch sử nào? giai đoạn nào? có công lao gì to lớn đối với đất nước, với dân tộc?
- Nguyên nhân vì sao có sự kiện, cuộc kháng chiến, cuộc khởi nghĩa đó? …
- Diễn biến, kết quả của các cuộc kháng chiến, chiến dịch, khởi nghĩa … ra sao? Vì sao thất bại?
- Tình hình đất nước, chính quyền, nhân dân ta trong thời kì đó ra sao?
- Ý nghĩa lịch sử của các cuộc trên? 
- Lòng khâm phục, sự kính trọng, biết ơn, vv  đối với các nhân vật lịch sử chưa cao.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu.
Tìm ra một số biện pháp hướng dẫn học sinh học tốt môn lịch sử.
4. Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh khối  5 trường tôi công tác
5. Thời gian nghiên  cứu:
Thời gian nghiên cứu đề tài từ tháng 9 đến tháng 12 năm 2013
6. Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
Phương pháp điều tra.
Phương pháp thực nghiệm.
 
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
 
 Để một tiết dạy học môn lịch thành công, học sinh đa số nắm được nội dung bài
học thì sự chuẩn bị của giáo viên và học sinh là rất cần thiết.
1. Sự chuẩn bị của giáo viên:  
Để tiết dạy học thành công theo hướng dạy học lấy học sinh làm trung tâm thì giáo viên cần nghiên cứu kĩ bài dạy. Đó là dạng bài nào? Cần chuẩn bị các ĐDD H gì? Phương pháp tiến hành ra sao? Dự kiến các tình huống sư phạm có thể xảy ra, để chuẩn bị một cách đầy đủ chinh xác.
2. Sự chuẩn bị của học sinh:
 Đọc kĩ bài trước và bài ngày hôm nay để xem chúng có mối quan hệ như thế nào với nhau? Tìm hiểu các kiển thức thực tế có liên quan nội dung bài học. Đầy đủ đồ dung học tập như sách giáo khoa, vở bài tập, phiếu của tổ để thảo luận nhóm.
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN LICH SỬ LỚP 5
·                 ĐẶT VẤN ĐỀ
        Đất nước Việt Nam gắn liền với bốn ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước của cha ông ta. Từ thời Hùng Vương, An Dương Vương, Bà Trưng, Bà Triệu cho đến thời kỡ Mai Thỳc Loan, Khỳc Thừa Dụ, Ngụ Quyền, Tiền Lờ, Nhà Lớ, Nhà Trần, Vua Lờ Chỳa Trịnh, .. ..Rồi đến thời kỡ Thực dõn Phỏp đô hộ, chiến tranh chống Đế quốc Mĩ xâm lược, xây dựng nước Việt Nam xó hội chủ nghĩa. Mỗi một triều đại gắn liền với một mốc son lịch sử chói lọi. Cha ông chúng ta đó đổ biết bao nhiêu là xương máu, biết bao nhiêu người con của quê hương, của dân tộc đó hi sinh toàn bộ hay một phần cơ thể của mỡnh; họ đó  đấu tranh bền bỉ hàng ngàn năm để dành độc lập tự do cho dân tộc, cho thế hệ chúng ta ngày nay được sống trong hũa bỡnh, ấm no hạnh phỳc. Ngày nay, thế hệ con chỏu chỳng ta phải biết gỡn giữ và phỏt huy hết vai trũ trỏch nhiệm của mỡnh trong việc xõy dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xó hội chủ nghĩa ngày càng khang trang hơn, to đẹp hơn. Để biết được điều đó, các em phải biết cha ông chúng ta , biết bao thế hệ đó ngó xuống cho sự tự do độc lập đó. Muốn biết được điều đó thỡ cỏc em phải biết lịch sử nước nhà, phải biết tỡm hiểu,  yờu thớch, nghiờn cứu, học tập  mụn lịch sử, phải biết được lịch sử nước ta như thế nào? Như Bác Hồ đó núi: “ Dõn ta phải biết sử ta” Để dân ta biết được lịch sử nước ta, thỡ ngay từ khi cũn bộ, khi cũn cắp sỏch tới trường thỡ cỏc em đó được học, phải học, thích học môn lịch sử.
  Ngay từ lớp 4 các em đó bắt đầu được học môn lịch sử riêng biệt từ thời kỡ dựng nước đến thời kỡ đầu của Thực dân Pháp xâm lược (1858). Lên lớp 5 lại được tiếp tục học từ thời kỡ đầu của Thực dân Pháp xâm lược (1858) đến xây dựng Nhà nước Việt Nam xó hội chủ nghĩa. Làm thế nào để các em học tốt môn lịch sử trong cả chặng đường lịch sử dài như vậy? Các phương pháp dạy các loại bài, dạng bài ra sao? Việc sử dụng và khai thác đồ dùng dạy nh­ thế nào để có hiệu quả? Vv… Trong lúc sự chuyển tiếp của các chặng đường lịch sử rất xa nhau, cỏc em chỉ học cỏc sự kiện tiờu biểu, cỏc nhõn vật lịch sử tiêu biểu nhất trong giai đoạn đó. Trong lúc đầu úc của học sinh tiểu học cũn non nớt, nhận thức lớ tớnh chưa nhiều. Đó chính là trăn trở của bản thân tôi trong mấy năm dạy học khối 5. Chính vỡ điều đó mà tôi quyết định chọn đề tài:
“ MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN LICH SỬ LỚP 5” làm đề tài nghiên cứu của mỡnh để nhằm giúp bản thân tỡm tũi, suy nghĩ, đúc rút kinh nghiệm thực tiễn để dạy học môn lịch sử khối 5 ngày càng tốt hơn đồng thời cũng muốn chia sẻ vốn kinh nghiệm nho nhỏ của mỡnh cho đồng nghiệp trong quá trỡnh dạy học núi chung, dạy học mụn lịch sử  khối  5 núi riờng.
1. Cơ sở lí luận:
Mụn lịch sử là một mụn học khụ khan, thuộc vào loại khú học, khú nhớ, nhất là cỏc mốc lịch sử, các sự kiện lịch sử, thời gian xảy ra sự kiện đó, địa điểm có các mốc lịch sử, các sự kiện lịch sử. Bên cạnh đó cũn cú cỏc nhõn vật nổi tiếng nhất trong cỏc thời kỡ đó. Các công lao của họ đó đóng góp như thế nào vào sự kiện đó? ( họ đó làm gỡ, làm như thế nào?) Gần đây nhất chúng ta cũng biết trên các thông tin đại chúng,(trên các báo, trên truyền hỡnh, mạng Intonet. Ra- đi- ô…) đều đưa tin thống kê điểm thi vào các trường Đại học, Cao đẳng môn lịch sử quá thấp so với các môn khác (Có hàng trăm bài bị điểm 0 ; 0,5; trong một trường) Thậm chí nhiều em cũn nhầm lẫn giữa cỏc nhõn vật lịch sử gắn với thời gian của cỏc sự kiện lịch sử đó. Không nắm được thời Tiền Lê, Hậu Lê, sự khác biệt giữa nhà Nguyễn (dũng họ Nguyễn Kim)  với Nguyễn Huệ Quang Trung ( Anh hựng ỏo vải Tõy Sơn). Mối hiềm khích trong anh em ruột thịt họ Trần (Trần Liễu với Trần Cảnh) mà sau này có Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn đó bỏ qua chuyện này để cùng vua Trần ba lần đánh bại quân xam lược Mông – Nguyên, ...  vv…Có phải chăng khi dạy và học môn lịch sử ở bậc tiểu học, giáo viên và học sinh đó xem nhẹ mụn học này? Đó bỏ qua nú như không có  trong chương trỡnh giỏo dục, hoặc cú học thỡ cũng học qua loa đại khái cho gọi là đó cú học mà thụi ? Hoặc kĩ năng dạy học môn lịch sử của giáo viên chưa thu hút được sự học của học sinh, giờ học nhàm chán, không phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh để học sinh tiếp thu một cách bị động nên học xong bài sau đó quờn mất bài trước? …
 2. Cơ sở thực tiễn:  Trong quỏ trỡnh nhiều năm dạy học tôi thấy:  Đối với bậc học tiểu học (TH) thỡ một số giỏo viờn cũn xem nhẹ mụn lịch sử hay cú quan điểm gọi là môn “phụ”, cũn cú suy nghĩ: Học sinh TH chỉ cần học Toỏn giỏi, Tiếng việt giỏi là được. Các môn khác trong đó có môn Lịch sử lớn lên các lớp trên học cũng được chưa muộn (Thực tế môn lịch sử khi lên các lớp THCS và THPT cũng có phần học lại các giai đoạn lịch sử tiểu học đó học. Cú điều học sâu hơn, kĩ hơn) nếu bây giờ có học kĩ thỡ cỏc em cũng sẽ quờn vỡ nhiều lớ do khỏc nhau như: Trí nhớ của cỏ em cũn non, tư duy đang độ phát triển mạnh, nhận thức lí tính chưa nhiều, chủ yếu nhận thức thông qua sự vật hiện tượng, các em dễ quên  vỡ học nhiều mụn  …. Lịch sử là mụn học mang tớnh chất xó hội nhưng cũng có phần khoa học trong đó, môn ghi lại các sự kiện, nguyên nhân, nhân vật một cách đầy đủ chính xác.Chính xác đến giờ,  phút ngày tháng năm như: Sự kiện chiến thắng Điện Biên Phủ, Tiến vào Dinh Độc Lập, Sấm sét đêm giao thừa, .. .Bên cạnh đó đa số phụ huynh ít quan tâm đến việc kèm con mỡnh học lịch sử hay đầu tư các tài liệu liên quan đến môn này.Thậm chí có nhiều phụ huynh chỉ hỏi con toán thầy chấm không? được bao nhiêu điểm?  Nếu con mà nói được điểm 10 môn khác thỡ coi như không biết. Về nhà nhiều gia đỡnh khụng cho con học cỏc mụn ớt tiết trong đó có môn Lịch sử  mà chỉ học Toán và Tiếng việt.
          Đối với học sinh tiểu học, nhận thức chủ yếu thông qua con đường trực quan cụ thể rồi mới đến tư duy trừu tượng. Môn lịch sử là môn học không thể đi từ trực quan cụ thể mà phải nhận thức vấn đề từ tư duy trừu tượng. Tuy nhiên, đối với học sinh lớp 5 tư duy các em đó thoỏt khỏi tư duy trực quan, cụ thể mang tính hỡnh thức, quỏ trỡnh nhận thức của cỏc em đó mang tớnh trừu tượng hóa, khái quát hóa. Do sự phát triển của quá trỡnh nhận thức, do ảnh hưởng của các hoạt động, đặc biệt là hoạt động học mà tư duy của các em đó cú sự thay đổi về chất. Hoạt động tư duy mang tính tích cực, độc lập, sáng tạo. Các em có khả năng lí luận, tổng hợp, phân tích, xâu chuỗi, liên hệ,… các sự kiện với nhau. Nhưng trong quá trỡnh nhận thức một số em do trớ tuệ phỏt triển chậm, do cỏc yếu tố như di truyền, chưa chú ý, mụn học giỏo viờn chưa gây được hướng thú nên các em nắm bài học một cách chưa chắc chắn, các em thường kết luận sự việc, sự kiện một cách theo cảm nhận của mỡnh hoặc theo bạn núi sao mỡnh núi vậy, làm bài tập theo bạn. Đối với học sinh khá giỏi thỡ biết nắm bài một cỏch tương đối có hệ thống
Trong mấy năm dạy học khối 5, bản thân tôi đó gặp rất nhiều học sinh rất khú khăn trong việc học môn lịch sử. Sau khi học xong một bài hay một giai đoạn lịch sử các em không nắm được gỡ mấy, một số cỏc em chỉ thuộc phần ghi nhớ trong sỏch giỏo khoa một cỏch mỏy múc. Chỉ được 1-2 em nắm được bài sâu, biết xâu chuỗi sự kiện lịch sử, nhân vật lịch sử, nguyên nhân, diễn biến hay kết quả, biết liờn kết kiến thức bài trước với bài sau ... của sự việc, cuộc kháng chiến, chiến dịch.
Thụng thường học sinh không nắm được.
- Nhân vật lịch sử đó thuộc thời kỡ lịch sử nào? giai đoạn nào? có công lao gỡ to lớn đối với đất nước, với dân tộc?
- Nguyờn nhõn vỡ sao cú sự kiện, cuộc khỏng chiến, cuộc khởi nghĩa đó? …
- Diễn biến, kết quả của cỏc cuộc khỏng chiến, chiến dịch, khởi nghĩa … ra sao? Vỡ sao thất bại?
- Tỡnh hỡnh đất nước, chính quyền, nhân dân ta trong thời kỡ đó ra sao?
- í nghĩa lịch sử của cỏc cuộc trờn? 
- Lũng khõm phục, sự kớnh trọng, biết ơn, vv  đối với các nhân vật lịch sử chưa cao.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu.
Tỡm ra một số biện phỏp hướng dẫn học sinh học tốt môn lịch sử.
4. Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh khối  5 trường tụi cụng tỏc
5. Thời gian nghiờn  cứu:
Thời gian nghiên cứu đề tài từ tháng 9 đến tháng 12 năm 2013
6. Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
Phương pháp điều tra.
Phương pháp thực nghiệm.
 
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
 
 Để một tiết dạy học môn lịch thành công, học sinh đa số nắm được nội dung bài
học thỡ sự chuẩn bị của giỏo viờn và học sinh là rất cần thiết.
1. Sự chuẩn bị của giỏo viờn:  
Để tiết dạy học thành công theo hướng dạy học lấy học sinh làm trung tâm thỡ giỏo viờn cần nghiờn cứu kĩ bài dạy. Đó là dạng bài nào? Cần chuẩn bị các ĐDD H gỡ? Phương pháp tiến hành ra sao? Dự kiến các tỡnh huống sư phạm có thể xảy ra, để chuẩn bị một cách đầy đủ chinh xác.
2. Sự chuẩn bị của học sinh:
 Đọc kĩ bài trước và bài ngày hôm nay để xem chúng có mối quan hệ như thế nào với nhau? Tỡm hiểu cỏc kiển thức thực tế cú liờn quan nội dung bài học. Đầy đủ đồ dung học tập như sách giáo khoa, vở bài tập, phiếu của tổ để thảo luận nhóm.
 2. Một số biện phỏp hướng dẫn học sinh học tốt môn lịch sử.
2.1. Loại bài cú nội dung về tỡnh hỡnh chớnh trị- kinh tế; Văn hóa- xó hội
Ở loại này cú cỏc bài như: Xó hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX; Vượt qua tỡnh thế hiểm nghốo; Lễ kớ Hiệp định Pa- ri; Hoàn thành thống nhất đất nước; …Khi dạy các dạng bài này giáo viờn cần hướng dẫn học sinh thể hiện được:
Mô tả được tỡnh hỡnh nước ta cuối thời kỡ hay sau thời kỡ đó như thế nào? Tỡnh hỡnh đất nước ra làm sao? Chính quyền lúc bấy giờ đó làm gỉ? Đời sống nhân dân ta lúc đó sướng khổ như thế nào? Trong tỡnh hỡnh đó, chính quyền và nhân dân ta đó làm gỡ, làm như thế nào, kết quả ra sao? Sau đó Giáo viên vừa mô tả, vừa kết hợp tranh ảnh tư liệu giới thiệu thêm. Đặc biệt khai thác triệt để ảnh, tranh trong sách giáo khoa.
Khi phải  truyền đạt, t­ờng thuật lại một vấn đề, giáo viên cần chú đến cách diễn đạt, giọng  nói sao cho phu hợp, hấp dẫn, thu hút sự chú ý của học sinh.
Vớ dụ: Khi dạy bài: Vượt qua tỡnh thế hiểm nghốo
 Giáo viên cho học sinh thảo luận nhóm, trao đổi, theo hỡnh thức cỏ nhõn, nhúm đôi hay nhóm 4 để nêu lên được tỡnh hỡnh nước ta lúc bấy giờ vô cùng khó khăn
*Về kinh tế: Lũ lụt và hạn hán đó làm cho một nửa số ruộng khụng cày cấy được. Nạn đói cuối năm 1944 đầu năm 1945 ở miền Bắc đó cướp đi hơn hai triệu người ( Bằng 1/ 10 dân số lúc đó).
*Về văn hóa: Hơn 90% dân số nước ta lúc đó mù chữ.
*Về quõn sự: Trong nước tàn dư chế độ cũ, các thế lực phản động cấu kết với các nước đế quốc bên ngoài chống phá Cách mạng ( Quân Pháp quay lại chiếm Sài Gũn, quõn Tưởng kéo vào miền Bắc).
Trước tỡnh hỡnh đó chính quyền đó lónh đạo nhân dân từng bước đẩy lùi ba loại giặc: “Giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm”
Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng với Chính phủ lâm thời đó đưa ra các biện pháp:
“ Hũ gạo cứu đói”; “ Ngày đồng tâm”; “ Tuần lễ vàng”; “ Không một tấc đất bỏ hoang” ; “ Tấc đất, tấc vàng”…  để kêu gọi nhân dân cả nước cùng nhau chống “Giặc đói” Nạn đói từng bước được đẩy lùi, đồng bào cả nước góp được 60 triệu đồng cho “ Quỹ độc lập” Tuần lễ vàng đó thu được gần 4 tạ vàng.
Đối với “giặc dốt” chúng ta đó mở cỏc lớp bỡnh dõn học vụ để xóa nạn mù chữ, xây dựng thêm trường mới để trẻ em nghèo được đi học.
Cũn giặc ngoại xõm : Bằng biện phỏp ngoại giao khụn khộo, hũa hoón với quõn Phỏp, từng bước đẩy lùi quân Tưởng về nước.
Tuy nhiờn trong quỏ trỡnh dạy học giỏo viờn cần linh hoạt tổ chức cho các đối tượng học sinh hoạt động theo nhóm, cần được quan tâm đúng mức, tránh áp đặt cố định số lượng hoặc trỡnh độ dẫn đến các em nhàm chán. Khi vấn đề nêu ra quá khó cần để nhóm học sinh khá giỏi giải quyết, cũn nhúm khỏc để dành đề tài dễ hơn. Giáo viên nên chú trọng đến việc rèn kĩ năng, tạo cơ hội cho các em tham gia vào quá trỡnh tỡm hiểu, hỡnh thành kiến thức thụng qua nhiệm vụ cụ thể. Trong việc tổ chức trũ chơi giáo viên cần nắm rừ mục đích của việc tổ chức trũ chơi là giúp các em phấn khởi, không bị nhàm chán bó buộc mà chất lượng bài học vẫn đem lại hiệu quả. Khi giáo viên tổng kết lại vấn đề học sinh thảo luận, tường thuật lại vấn đề lịch sử cần chú ý đến chất giọng, cách diễn đạt sao cho phù hợp, để thu hút sự chú ý của học sinh. Đồng thời giáo dục ý nghĩa lịch sử, khơi gợi niềm tự hào về lịch sử nước nhà.
2.2. Loại bài có nội dung về các nhân vật lịch sử.
 Khi dạy loại bài này, mỗi bài đều có hình ảnh về nhân vật lịch sử để giúp học sinh biết diện mạo cũng nh­ hình thức bên ngoài của nhân vật. Giáo viên cần khai thác tốt nội dung này để phục vụ tốt cho bài giảng. Khi trình bày về nhân vật giáo viên cho học sinh thảo luận để biết nhân vật đó là ai? Là ng­ời nh­ thế nào? Sinh ra và lớn lên ở đâu? Làm gì cho n­ớc nhà trong giai đoạn lịch sử đó? Có đặc điểm tính cách gì nổi bật?
Kể lại những hoạt động của họ để làm cơ sở cho việc đánh giá khách quan công lao của các nhân vật đó đối với lịch sử. Khi miêu tả, t­ờng thuật tình tiết các hoạt động giáo viên có thể kết hợp phân tích để làm học sinh hiểu sâu hơn nội dung, bản chất sự kiện.
Trên cơ sở khai thác nội dung đó, giáo viên tiến hành giáo dục t­ t­ởng, tình cảm thái độ cho học sinh về lòng biết ơn, sự khâm phục, kính trọng đối với nhân vật lịch sử một cách tự nhiên có hiệu quả.
Khi giới thiệu về nhân vật lịch sử, cần thể hiện giọng chậm rãi, sâu lắng thể hiện sự tôn trọng, tính nghiêm trang đối với nhân vật đó.
Ví dụ: Khi dạy bài: “Quyết chí ra đi tìm đ­ờng cứu n­ớc” Giáo viên và học sinh cần chuẩn bị
Tranh chụp Bến cảng Nhà Rồng đầu thế kỉ XX và hiện nay, tàu Đô đốc La – tu – sơ Tờ – rê – vin Văn Ba đã làm phụ bếp trên tàu này, t­ liệu về tiểu sử của Bác Hồ. …
Nội dung của bài học này khá gần gủi với các em. Khi dạy giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh trình bày trong nhóm và tr­ớc lớp về: Nguyễn Tất Thành sinh ngày tháng năm nào? Sinh ra và lớn lên ở đâu? Bạn biết gì về quê h­ơng của Nguyễn Tất Thành? Vì sao Nguyễn Tất Thành muốn tìm con đ­ờng cứu n­ớc mới? ...vv.
Bằng hệ thống câu hỏi từ dễ đến khó, bằng ph­ơng pháp đàm thoại, thảo luận nhóm, cặp đôi, trao đổi … theo hình thức cá nhân, nhóm…. để giải quyết vấn đề. Việc linh hoạt tổ chức đối t­ợng học sinh hoạt động theo nhóm cũng cần đ­ợc quan tâm. Đối với dạng bài này giáo viên nên đan xen nhiều trình độ học sinh trong cùng một nhóm để các em có thể giúp đỡ lẫn nhau, tạo điều kiện để các em còn chậm về nhận thức có cơ hội làm việc thông qua sự kèm cặp của các bạn khác. Giáo viên cần chú trọng rèn kĩ năng, tạo cơ hội cho các em cùng tham gia vào quá trình tìm hiểu, hình thành kiến thức  thông qua các nhiệm vụ: Thảo luận, phân tích, đóng vai,..
          Ví dụ:  Sau khi h­ớng dẫn học sinh khai thác xong phần đầu của bài, giáo viên tổ chức cho học sinh đóng vai anh Thành và anh T­ Lê (Một bạn đóng vai anh Thành, một bạn đóng vai anh T­ Lê) diễn lại đoạn đối thoại giữa hai ng­ời khi bàn nhau đi ra n­ớc ngoài, vừa tạo không khí học tập vui vẻ, vừa dễ nhớ, dễ thuộc. Thông qua đó giáo dục học sinh lòng kính trọng quý mến Bác Hồ. Khâm phục Bác là ng­ời sớm nhận thức đ­ợc vấn đề cứu n­ớc, đó là Bác không tán thành với các bậc tiền bối trong các con đ­ờng cứu n­ớc của họ. Biết đ­ợc sự vất vả, khó khăn trong cuộc hành trình suốt chặng đ­ờng 30 năm buôn ba n­ớc ngoài.
  Sau khi dạy xong giáo viên cần cho học sinh liên hệ bài học
 - Em có biết con đ­ờng nào, phố nào, tr­ờng học nào mang tên nhân vật lịch sử đó?
2.3. Loại bài đề cập đến các cuộc khởi nghĩa, kháng chiến, chiến thắng, chiến dịch, phản công, tiến công.
  Đó là các bài: Cuộc phản công ở Kinh thành Huế, Chiến thắng biên giới thu -đông 1950, chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, …
 Khi dạy các bài nàygiáo viên cần cho học sinh biết nguyên nhân dẫn đến các cuộc khởi nghĩa, kháng chiến, chiến dịch, phản công ,…Diễn biến của các cuộc đó nh­ thế nào và kết quả ra sao?
Giáo viên phải h­ớng dẫn học sinh xác định đ­ợc, mô tả đ­ợc vị trí, khu vực, địa bàn nơi diễn ra các cuộc trên cũng nh­ trình bày đ­ợc những nét cơ bản của diễn biến trên l­ợc đồ, bản đồ.
Học sinh phải xác định đ­ợc vị trí đó trên thực tế là vùng nào, miền nào của đất n­ớc ta hiện nay.
     Các ph­ơng pháp dạy học th­ờng đ­ợc sử dụng là miêu tả, t­ờng thuật, kết hợp với đồ dùng dạy học để thể hiện cuộc kháng chiến, khởi nghĩa, chiến dịch,…
Ví dụ: dạy bài Cuộc phản công ở Kinh thành Huế. Bằng nhiều ph­ơng pháp dạy học, hệ thống câu hỏi từ dễ đến khó giáo viên phải cho học sinh thảo luận.   Theo em vì sao có cuộc phản công ở kinh thành Huế?
Phân biệt điểm khác nhau giữa phái chủ chiến và phái chủ hòa?
Tôn Thất Thuyết đã làm gì để chuẩn bị chống Pháp?
T­ờng thuật lại cuộc phản công ở kinh thành Huế.
 Nêu ý nghĩa của cuộc phản công ở kinh thành Huế
Sau khi các nhóm thảo luận xong, giáo viên tổ chức cho học sinh trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Giáo viên kết luận chuẩn kiến thức đúng. Cho học sinh chỉ trên bản đồ Thành phố Huế, giáo viên giới thiệu thêm về vua Hàm Nghi, Tôn Thất Thuyết, phong trào Cần V­ơng. Sau khi dạy xong giáo viên cần có một số câu hỏi thông qua trò chơi “tiếp sức” của các đội: Kể tên các tr­ờng học, đ­ờng phố mang tên các nhân vật lịch sử của phong trào Cần v­ơng. Đội nào kể đ­ợc nhiều đội đó thắng và đ­ợc th­ởng tràng pháo tay
 
III. MỘT SỐ KHÓ KHĂN
 
          Là một giỏo viờn dạy tiểu học, làm cụng tỏc chủ nhiệm một lớp, vừa dạy học vừa dành nhiều thời gian cho việc soạn bài, chấm chữa bài, cụng tỏc chuyờn mụn của trường, khối, tổ, thao giảng, chuyên đề. Tham dự các chuyên đề do phũng tổ chức, bồi dưỡng học sinh khá giỏi, phụ đạo học sinh yếu. Đồng thời phải nghiên cứu, thực nghiệm đề tài trên thực tế học sinh nên rất khó khăn.
          Học sinh trường tôi công tác là một trường thuộc vùng núi, kiến thức nói chung kiến thức môn lịch sử của học sinh nói riêng cũng kh tốn, nhận thức của cha mẹ cỏc em cũn cú nhiều hạn chế. Cỏc con đường, khu phố mang tên nhân vật lịch sử không có chỉ được một trường học trung học sơ sở mang tờn nhõn vật lịch sử mà thụi ( Trường THCS Phan Đỡnh Phựng). Cỏc di tớch lịch sử cũn ớt mà lại rất xa, đường sá đi lại khó khăn điều kiện để các em tham quan là không thể.
          Tranh, ảnh, phim, bản đồ, lược đồ, băng đĩa …của tư liệu lịch sử trong trường phục vụ cho việc nghiờn cứu, thực nghiệm rất ớt.
IV. HIỆU QUẢ ÁP DỤNG THỬ CỦA ĐỀ TÀI
 Áp dụng thực nghiệm đối với lớp 5A. Năm học 2013 – 2014 khi chưa thực hiện dạy học theo hướng đề tài nghiên cứu
 
Lớp Sĩ số Khảo sát đầu tháng 9 Giỏi Khỏ TB Yếu
5A 20 20 0 2 18 0
 
Áp dụng thực nghiệm đối với lớp 5A. Năm học 2013 – 2014 khi đó thực hiện dạy học theo hướng đề tài nghiên cứu.
 
Lớp Sĩ số Khảo sát đầu tháng 12 Giỏi Khỏ TB Yếu
5A 20 20 05 10 5 0
 
V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
 
 Trong quỏ trỡnh vừa dạy học, vừa nghiờn cứu thực nghiệm đề tài ngay trên lớp mỡnh dạy, bản thõn tụi đó rỳt ra cho mỡnh được bài học kinh nghiệm: Để học sinh có lũng yờu thớch học mụn lịch sử cũng như trong quá trỡnh học cỏc em dễ nhớ, dễ thuộc, dễ xõu chuỗi cỏc sự kiện lịch sử với nhau. Trước hết giáo viên phải lôi kéo các em, tạo hứng thú cho các em trong từng tiết học, bằng các phương pháp dạy học đa dang, các hỡnh thức tổ chức dạy học phong phỳ, hấp dẫn, hệ thống cõu hỏi gợi mở, cỏc tư liệu lịch sử đầy đủ, giáo viên tạo điều kiện để các em tự tỡm tũi, khỏm phỏ. Đặt ra được các câu hỏi rồi câu trả lời, giải thích được nguyên nhân, trỡnh bày được diễn biến, nêu được kết quả của các cuộc kháng chiến, chiến dịch, phản công, vv.. . Giáo viên thường xuyên phải trau dồi kiến thức, đặc biệt là kiến thức lịch sử để giải đáp khi có thắc mắc. Đặc biệt cần có ý thức đặt môn lịch sử ngang tầm với môn học  khác trong chương trỡnh giỏo dục. Sưu tầm các tư liệu lịch sử như tranh anh, video, đĩa tiếng, thuộc các lĩnh vực trong bài dạy để giờ học không bị khô khan cứng nhắc. Trong quỏ trỡnh làm đề tài không thể không sai sót vỡ nhiều lớ do khỏch quan, chủ quan. Vỡ vậy bản thõn tụi mong được sự đóng góp chân thành của đồng nghiệp cũng như sự giúp đỡ của mọi người. Tôi xin chân thành cảm ơn.
VI. KHUYẾN NGHỊ - ĐỀ XUẤT
 
 1. Khuyến nghị:
2. Đề xuất:
 *Cấp trường:
Đầu tư thêm các trang thiết bị phục vụ cho dạy môn lịch sử như: Tranh, ảnh, bản đồ, lược đồ, đĩa video, đĩa tiếng ,…
          Tổ chức các buổi nói chuyện giáo dục truyền thống lịch sử địa phương, tỉnh nhà hay nước nhà.
          Tạo điều kiện cho giáo viên thăm quan các di tích lịch sử, gặp gỡ các nhân chứng lịch sử trong phạm vi có thể như trong huyện, trong tỉnh.
          Báo cáo kết quả học tập hàng năm trong Hội nghị hội cha mẹ học sinh cũng cần báo cáo riêng từng môn, trong đó có môn lịch sử ( chúng ta mới chủ yếu báo cáo chung về kết quả học tập) để cha mẹ học sinh nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của môn học này.
**Cấp phũng:
Tổ chức cỏc cuộc thi tỡm hiểu về lịch sử địa phương cho học sinh.
Tổ chức giao lưu học sinh thích học mụn lịch sử, “nhà sử học nhỏ tuổi”
 
 
 
III. MỘT SỐ KHÓ KHĂN
 
          Là một giáo viên dạy tiểu học, làm công tác chủ nhiệm một lớp, vừa dạy học vừa dành nhiều thời gian cho việc soạn bài, chấm chữa bài, công tác chuyên môn của trường, khối, tổ, thao giảng, chuyên đề. Tham dự các chuyên đề do phòng tổ chức, bồi dưỡng học sinh khá giỏi, phụ đạo học sinh yếu. Đồng thời phải nghiên cứu, thực nghiệm đề tài trên thực tế học sinh nên rất khó khăn.
          Học sinh trường tôi công tác là một trường thuộc vùng núi, kiến thức nói chung kiến thức môn lịch sử của học sinh nói riêng còn khiêm tốn, nhận thức của cha mẹ các em còn có nhiều hạn chế. Các con đường, khu phố mang tên nhân vật lịch sử không có chỉ được một trường học trung học sơ sở mang tên nhân vật lịch sử mà thôi ( Trường THCS Phan Đình Phùng). Các di tích lịch sử còn ít mà lại rất xa, đường sá đi lại khó khăn điều kiện để các em tham quan là không thể.
          Tranh, ảnh, phim, bản đồ, lược đồ, băng đĩa …của tư liệu lịch sử trong trường phục vụ cho việc nghiên cứu, thực nghiệm rất ít.
IV. HIỆU QUẢ ÁP DỤNG THỬ CỦA ĐỀ TÀI
 Áp dụng thực nghiệm đối với lớp 5A. Năm học 2013 – 2014 khi chưa thực hiện dạy học theo hướng đề tài nghiên cứu
 
Lớp Sĩ số Khảo sát đầu tháng 9 Giỏi Khá TB Yếu
5A 20 20 0 2 18 0
 
Áp dụng thực nghiệm đối với lớp 5A. Năm học 2013 – 2014 khi đã thực hiện dạy học theo hướng đề tài nghiên cứu.
 
Lớp Sĩ số Khảo sát đầu tháng 12 Giỏi Khá TB Yếu
5A 20 20 05 10 5 0
 
V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
 
 Trong quá trình vừa dạy học, vừa nghiên cứu thực nghiệm đề tài ngay trên lớp mình dạy, bản thân tôi đã rút ra cho mình được bài học kinh nghiệm: Để học sinh có lòng yêu thích học môn lịch sử cũng như trong quá trình học các em dễ nhớ, dễ thuộc, dễ xâu chuỗi các sự kiện lịch sử với nhau. Trước hết giáo viên phải lôi kéo các em, tạo hứng thú cho các em trong từng tiết học, bằng các phương pháp dạy học đa dang, các hình thức tổ chức dạy học phong phú, hấp dẫn, hệ thống câu hỏi gợi mở, các tư liệu lịch sử đầy đủ, giáo viên tạo điều kiện để các em tự tìm tòi, khám phá. Đặt ra được các câu hỏi rồi câu trả lời, giải thích được nguyên nhân, trình bày được diễn biến, nêu được kết quả của các cuộc kháng chiến, chiến dịch, phản công, vv.. . Giáo viên thường xuyên phải trau dồi kiến thức, đặc biệt là kiến thức lịch sử để giải đáp khi có thắc mắc. Đặc biệt cần có ý thức đặt môn lịch sử ngang tầm với môn học  khác trong chương trình giáo dục. Sưu tầm các tư liệu lịch sử như tranh anh, video, đĩa tiếng, thuộc các lĩnh vực trong bài dạy để giờ học không bị khô khan cứng nhắc. Trong quá trình làm đề tài không thể không sai sót vì nhiều lí do khách quan, chủ quan. Vì vậy bản thân tôi mong được sự đóng góp chân thành của đồng nghiệp cũng như sự giúp đỡ của mọi người. Tôi xin chân thành cảm ơn.
VI. KHUYẾN NGHỊ - ĐỀ XUẤT
 
 1. Khuyến nghị:
2. Đề xuất:
 *Cấp trường:
Đầu tư thêm các trang thiết bị phục vụ cho dạy môn lịch sử như: Tranh, ảnh, bản đồ, lược đồ, đĩa video, đĩa tiếng ,…
          Tổ chức các buổi nói chuyện giáo dục truyền thống lịch sử địa phương, tỉnh nhà hay nước nhà.
          Tạo điều kiện cho giáo viên thăm quan các di tích lịch sử, gặp gỡ các nhân chứng lịch sử trong phạm vi có thể như trong huyện, trong tỉnh.
          Báo cáo kết quả học tập hàng năm trong Hội nghị hội cha mẹ học sinh cũng cần báo cáo riêng từng môn, trong đó có môn lịch sử ( chúng ta mới chủ yếu báo cáo chung về kết quả học tập) để cha mẹ học sinh nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của môn học này.
**Cấp phòng:
Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về lịch sử địa phương cho học sinh.
Tổ chức giao lưu học sinh thích học môn lịch sử, “nhà sử học nhỏ tuổi”
 
 
Tổng số điểm của bài viết là: 11 trong 3 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a

Những tin cũ hơn